ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ :

Γεώργιος Μπαϊμπάς: Ένα τέκνο της Κόνισκας δήμαρχος Αγρινίου

 

Του Kώστα Τριανταφυλλίδη


Η Κόνισκα -το ακμαίο χωριό της ορεινής Τριχωνίδας και πρωτεύουσα του άλλοτε Ναυπακτιακού δήμου Παρευηνίων- παρουσιάζει μια σημαντική ιστορική και πολιτιστική διαδρομή. Στα όριά της ανιχνεύονται στοιχεία της ελληνικής αρχαιότητας1, εντοπίζονται κατάλοιπα ενός λαμπρού οικιστικού παρελθόντος και παρέχονται δείγματα μιας πνευματικής και καλλιτεχνικής ακμής.

Ο Max Vasmer (Die Slaven in Griechenlad 1941, σελ. 71) θεωρεί το τοπωνύμιο σλαβικής προελεύσεως και το ερμηνεύει «Ιππο-χώρι». Ο Pouquevil (Loyage de la Crece, Paris 1826, τ. 4ος, Βιβλ. 10, κεφ. 7, σελ. 34) αναφέρει τον οικισμό ως «Κόκισκα» και ανεβάζει το πληθυσμιακό του σύνολο σε 200 οικογένειες·

Έτσι, δεν είναι καθόλου περίεργο, ότι από αυτή την ανθρώπινη ποιότητα αναδείχθηκαν πολλοί στα Γράμματα, τις Επιστήμες, το Στράτευμα, την Παιδεία. Ποιον πρώτο και ποιον δεύτερο να αναφέρει κανείς... Φοβούμαι μην παραλείψω - και αδικήσω.

Όμως εδώ θα μνημονέψω δυο αναστήματα, που ετίμησαν το όνομά τους και ανεβίβασαν το εύσημο του τόπου τους στο χώρο της ιδιάζουσας τιμής. Πρόκειται για τον Δημήτριο Αγγελή Αγγελίδη, τον προικισμένο φιλόλογο και δεινό αρχαιολάτρη -που άφησε (ο εκλεκτός!) την τελευταία του πνοή από το δολοφονικό χέρι των μαθητών του στο Γυμνάσιο Αγρίνιου (1906)· κι ακόμα: τον Γεώργιο Ιωάννου Μπαϊμπά (τον εξέχοντα!), που επρόβαλε την ηγετική του προσωπικότητα και, τελικά, αναδείχθηκε επιτυχημένος δήμαρχος Αγρίνιου (1899-1907). Και για μεν τον Αγγελίδη έχουμε αφιερώσει μελέτημα με τις λεπτομέρειες της δράσης και της τραγωδίας του2. Σήμερα θα ασχοληθούμε με τον Γεώργιο Ιωάννου Μπαϊμπά.

ΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ

Το έτος 2007 το άξιο τέκνο της Κόνισκας, ο υποστράτηγος ε.α. της ΕΑ.ΑΣ και εγκρατής λόγιος κ. Φώτης Ν. Αρκαδόπουλος εξέδωκε επιβλητικό τόμο (σσ. 447) με τίτλο «Η Κόνισκα στο χώρο και στο χρόνο». Πρόκειται για εκδοτικό κατόρθωμα, που τιμά τον Συγγραφέα και τα Γράμματά μας - και το οποίο εχαρακτηρίσαμε «αυθεντικό τεκμήριο τοπικής και, ευρύτερα, αιτωλικής αυτογνωσίας».

Στις σσ. 406-8 ο συγγραφέας ανιχνεύει τις απαρχές της οικογένειας Μπαϊμπά, τις οποίες, ως συνήθως, περιβάλλει μια εξωραϊστική αχλύ μύθου. Ιδού, εν περιλήψει, τα σχετικά: Το σπίτι της οικογένειας Μπαϊμπά βρισκόταν δίπλα από τη βρύση «Καμπουσούλου». Ο Γιάννης Μπαϊμπάς είχε χωράφια στον Πούλινο (οικισμό της Κόνισκας), στο επάνω μέρος της κτηματικής περιουσίας της οικογένειας Αγγελίδη, και αλλού. Τόσο στον Πούλινο, όσο και στην Κόνισκα, ακόμα ακούγονται τα τοπωνύμια «στου Μπαϊμπά».

Δίπλα από το σπίτι του στην Κόνισκα περνούσε το ρέμα, που κατεβαίνει απ' τη μεριά της Παναγίας. Ένα μεσημέρι έπεσε μια ξαφνική και πολύ δυνατή Βροχή. Όταν σταμάτησε η βροχή, είδε ότι τα νερά είχαν ξεχώσει κάποιο κιούπι. Προσπάθησε να το σηκώσει, αλλά αυτό ήταν ασήκωτο. Το άνοιξε και θαμπώθηκε. Ήταν γεμάτο φλουριά!

Με το πολύτιμο εύρημά του αγόρασε στην περιοχή Αγρίνιου, από το Μουσταφούλι ως την Καμαρούλα, μεγάλες εκτάσεις. Εγκαταστάθηκε στο Αγρίνιο. Εκεί αναδείχτηκε και ο πρώτος γιος «του Κονισκιώτη», ο Γεώργιος. (Η ευγενής Μεσολογγιτοπούλα -το γένος Σιώκου- Αγγελικούλα Μπαϊμπά (σύζυγος του τραπεζικού Δημητρίου Μπαϊμπά), μου έλεγε συχνά:

-«Κύριε Κώστα, είμαστε συγγενείς. Γιατί ο Δήμαρχος Μπαϊμπάς είχε και το επώνυμο Τριανταφυλλίδης». Κι εγώ χαμογελούσα για την τιμή που μου έκανε να με συνδέει οικογενειακούς με τον πρώτο του Αγρίνιου η αλησμόνητη κυρία Αγγελικούλα μας...).

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ

Ο Γεώργιος Μπαϊμπάς (1848 1917), αν και ο πατέρας του ήταν έπηλυς, απέκτησε στο Αγρίνιο μεγάλη οικονομική και κοινωνική επιφάνεια. Στην ανάδειξή του, εκτός από τα προσωπικά χαρίσματα, συνετέλεσε και ο σύνδεσμος με την οικογένεια Τζωρτζοπούλου (η μία από τις θυγατέρες του, η Μαρία, παντρεύτηκε τον Δημήτριο Τζωρτζόπουλο, κατ' επανάληψη βουλευτή).

Ήταν ήπιος και ευγενής. Αρχοντάνθρωπος! Γι' αυτό και δημοφιλέστατος. Εκλέχτηκε δήμαρχος σε μια εποχή που το Αγρίνιο όδευε προς την κοινωνικήν του ανέλιξη και την οικονομική του ευρωστία.

ΤΑ ΕΡΓΑ

α. Εν πρώτοις συνέχισε την εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου του Μιχ. Μπέλλου. Επεξέτεινε τη σημερινή οδό Παπαεττράτου (κεντρική αρτηρία) και διάνθιζε την εγκάρσια (πλατεία Μπέλλου - πλατεία Καραπανέικων), η οποία φέρει έκτοτε και το όνομά του.

β. Κατασκεύασε ευρείες και αισθητικά άρτιες γέφυρες στον διασχίζοντα την πόλη χείμαρρο «Κατρουλή». Η μία ήταν όπου σήμερα η πλατεία «Στράτου» («Ειρήνης»), άλλη στην πλατεία Καραπανέικων (προ ετών βρέθηκαν τα θεμέλιά της) και Τρίτη στη σημερινή οδό Χαριλ. Τρικούπη (πλάι στο σπίτι Ανδρικόπουλου).

γ. Επέδειξε ζωηρό ενδιαφέρον για την υδροδότηση της πόλης. Όπως είναι γνωστό, κατά την Τουρκοκρατία, και τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια (με τη φροντίδα του Ντουτς-αγά) το Βραχώρι υδρευόταν με το καθαρό και γάργαρο νερό της «Ερημίτσας». Ευρύς αύλακας μετέφερε το ζωοποιό στοιχείο στο ανατολικό τμήμα της πόλης και από εκεί -με τα «κιούνια» (πήλινες υπόγειες σωλήνες)- στις ολίγες δημόσιες βρύσες. Ο αύλακας, μέχρι τις μέρες μας, κινούσε και το μύλο του Καλκάνη, και τις νεροτριβές και τα δυο-τρία ταμπάκικα της Ντούτσαγας. Ο Δήμαρχος ενεθάρρυνε τους συμπολίτες του να ανοίξουν πηγάδια3 και να κατακευάσουν αρτεσιανά, εκμεταλλευόμενοι το υπόγειο υδροφόρο στρώμα.

δ. Λέγεται ότι επεξέτεινε τη φροντίδα του και στο Δοκίμιο - το οποίο, μέχρι το 1912 ήταν συνοικισμός του Δήμου Αγρίνιου.

Η συμμετοχή στην εκφορά του (1917) υπήρξε πάνδημος και η συγκίνηση βαθιά. Από όλα τα παραπάνω συνάγεται ότι ο Γεώργιος Μπαϊμπάς υπήρξε ένας από τους μέχρι τότε ικανότερους και δημιουργικότερους Δημάρχους του Αγρίνιου.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1.  Κώστας I. Τριανταφυλλίδης, «Ξυλόγλυπτα τέμπλα στην Κόνισκα Παρευηνίων» («Ναυπακτιακά», τ. ΣΤ' (1992-93), σελ. 652, σημ. 3).

2.       «ΡΙΖΑ Αγρινιωτών», τχ. 38 (Ιούνιος 2000), σσ. 6-8.

3.       104 τα μετράει ο Αριστείδης Μπαρχαμπάς στο Λεύκωμά του «Το Αγρίνιο κάποτε...». Αθήνα 2003, σελ. 495.

ΛΟΙΠΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Θεοδώρου Θωμοπούλου, «Το Αγρίνιο από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα». Αθήνα 1954, σσ. 1 35 και 139. - Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια (Α.Ε.Ε.). Τόμ. 4ος, σελ. 1435. – Χρηστός Ευαγγελάτος, Η Τριχωνία του 1951 (εφημ. «Παναιτωλική», φ. 11 -2-70. Γεράσ. Σ. Γερολυμάτος, Αγρίνιο - Δρόμοι που γράφουν Ιστορία. Α' έκδοση, Αθήνα 1994 σσ. 223 - 226. Β' έκδοση, Αγρίνιο 2004, σσ. 237-240. - Ελένης Γιαννακοπούλου, «Βραχώρι: Οικισμός – Κοινωνία -  Οικονομία» (Ιστορικά: Αγρίνιο, η πόλη του καπνού. Ένθετο εφημ. «Ελευθεροτυπία» 26-9-02» σσ. 6-10. - Της ίδιας, Τα Ταμπάκικα του Βραχωριού («ΡΙΖΑ Αγρινιωτών», τχ. 37 (Μάρτιος 2000), σσ. 46-48) - Της ίδιας, «Οι δεκατρείς εν Βραχωρίω εθνικοί μύλοι» («ΡΙΖΑ Αγρινιωτών», τχ. 51 (Δεκέμβριος 2003), σσ. 17-20).