Τα γεγονότα είναι σεβαστά. Τα σχόλια ελεύθερα.

Image description goes here Image description goes here Image description goes here

Ιστορικά:

Ένας λησμονημένος αγώνας των Ρουμελιωτών αγωνιστών κατά το 1822


Γράφει ο Θαν. Γιαννακόπουλος, καθηγητής Α.Π.Θ

Το 1821  με το τέλος του είχε επαναστατήσει πέρα από την Πελοπόννησο και μεγάλο μέρος  της Στερεάς. Αναβρασμός και εξεγέρσεις και σε άλλα σημεία της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,  ανησύχησαν τον Σουλτάνο. Έτσι, με το τέλος του Φλεβάρη του 1822 οι τούρκοι συγκέντρωσαν το ιππικό στην κοιλάδα του Σπερχειού. Στην περιοχή αυτή υπήρχαν λειβάδια και χορτάρι για τα ζώα. Μαζί  κατέβηκε και ο Δράμαλης (Πασάς  της Δράμας)  στον οποίο ο Σουλτάνος  είχε αναθέσει την αρχηγία της εκστρατείας. Ο Δράμαλης στρατοπέδευσε στην Υπάτη (Πατρατζίκι) για να ξεκουραστεί και  προετοιμάσει την εκστρατεία του στο Μοριά. Με το πολυάριθμο στρατό που διέθετε ο Δράμαλης  δήλωνε στους αγάδες  ότι η εκστρατεία του θα τελειώσει σε λίγο χρόνο ή δύο μήνες. Στο συμπέρασμα αυτό τον οδήγησε και η διχόνοια που υπήρχε μεταξύ των Ελλήνων αγωνιστών και εκείνων που αποτελούσαν τις τοπικές διοικήσεις προκρίτων ,κοτζαμπάσηδων κτλ  (Άρειος Πάγος στην Ανατολική και Γερουσία της Δυτικής Στερεάς  στη Δυτική).

Από τη πλευρά των Ελλήνων   αγωνιστών,  ο αρχηγός της Ανατολικής Στερεάς, Οδυσσέας Ανδρούτσος ,παρόλα που ο Άρειος Πάγος δεν τον ήθελε γιατί ακολουθούσε το σύστημα του Μαυροκορδάτου, ζήτησε βοήθεια  από την Κυβέρνηση (που βρισκόταν στο Μορηά) για ενίσχυση των αγωνιστών στη Φθιώτιδα και να αντιμετωπισθεί ο Δράμαλης. Για τις ενέργειες αυτές και τους αγώνες που ακολούθησαν ο Παπαρηγόπουλος ,ιστορικός της Επανάστασης του 21,  δεν βρήκε να τους αναφέρει ,αλλά μόνο να γράψει, μειώνοντας τους Ρουμελιώτες, ότι ο Δράμαλης  πέρασε από τη Φθιώτιδα ‘ατουφέκιστος’.

Στάλθηκε  από τη Κυβέρνηση ο Δημ. Υψηλάντης, ο Νικηταράς και ο Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος  με 800 άντρες και δόθηκε  εντολή  να πιάσουν τον Ισθμό  και τα  δερβένια, στα Γεράνια. Ακόμη, στις 24 Μαρτίου  του  1822, με πρωτοβουλία του Ανδρούτσου ,του Υψηλάντη κτλ. έγινε  σύσκεψη οπλαρχηγών και καπιταναίων στον Μπράλο , στην οποία  έλαβαν μέρος και οι  Γιολδασαίοι.  Στή σύσκεψη, υπό την προεδρία του Υψηλάντη αποφασίστηκε  ένα σώμα να επιτεθεί στη Στυλίδα για να καταλάβει παραπέρα το Ζητούνι, ένα άλλο να επιτεθεί  στην Υπάτη και να φτάσει στο Ζητούνι και το τρίτο να κρατήσει  την αμυντική γραμμή της Αλαμάνας. Οι  επιχειρήσεις θα άρχιζαν  όλες μαζί,  την Μεγάλη Παρασκευή,31η Μαρτίου..

Την πρώτη δύναμη από 3000 άντρες αποτελούσαν  οι Ανδρούτσος, Γ. Δυοβουνιώτης. Υψηλάντης, Νικηταράς, Ζαφειρόπουλος και άλλοι. Την δεύτερη από 2500 άντρες οι Σαφάκας,  Γιολδασαίοι  (είναι η μόνη φάρα με περισσότερα μέλη), Κοντογιάννης, Σκαλτσάς και λοιποί και την Τρίτη  από 1500 άνδρες ο Πανουργιάς κλπ από την Δρακοσπηλιά  μέχρι τις Κομποτάδες.

Η πρώτη δύναμη με πλοιάρια  (βάρκες  στην ουσία) αποβιβάστηκε από τις Λειβανάτες στις ακτές της Στυλίδας, ¨Αγιας Μαρίνας και Αχινού. Τα Τουρκικά  σώματα ετράπησαν σε φυγή.  Έγιναν μάχες για τη Στυλίδα. Οι ¨Έλληνες μπήκαν στη Στυλίδα ,σκότωσαν 50 Τούρκους και έκαψαν αρκετά σπίτια. ¨Άλλο, σώμα αποβιβάστηκε στην Αγία Μαρίνα και οι  Τούρκοι υποχώρησαν και οχυρώθηκαν στο χωριό Αυλάκι ,όπου εκεί έγινε σκληρή μάχη.

Στο μεταξύ οι Τούρκοι έστελναν συνεχώς δυνάμεις και οι Έλληνες οχυρώθηκαν στην Άγια Μαρίνα  που την κράτησαν 15  ημέρες και απασχόλησαν 18000 άντρες του Δράμαλη προκαλώντας μεγάλη φθορά παρόλα που πολεμούσαν με 50 δράμια καλαμπόκι ο καθένας την ημέρα.

Η άλλη δύναμη των 2500 αντρών επετέθη στην Υπάτη  στις 2 Απριλίου (Κυριακή του Πάσχα).Οι Έλληνες αιφνιδίασαν τους Τούρκους  τους νίκησαν και λίγο έλειψε να συλλάβουν τον ίδιο το Δράμαλη. Η μάχη κράτησε 6 ημέρες και οι Τούρκοι ήταν έτοιμοι να παραδοθούν όταν  ήρθαν ενισχύσεις από το Ζητούνι. Οι Έλληνες  φοβήθηκαν, έλυσαν την πολιορκία και έφυγαν . Μετά από 15 ημέρες έγινε νέα επίθεση στην οποία έλαβαν μέρος και Μοραΐτες. Και η επίθεση αυτή ήταν νικηφόρα.

Αυτές οι επιθέσεις καθώς και άλλες ,περίπου 30 συγκρούσεις μεταξύ των σωμάτων του Δράμαλη  και των Ελλήνων σε χωριά της Φθιώτιδας ακόμη και σε Μεγάλο Χωριό της Ευρυτανίας, είχαν ως αποτέλεσμα να καθυστερήσουν τον Δράμαλη για 3-4 περίπου μήνες και έτσι να πάρουν καιρό οι  της Πελοποννήσου να οργανώσουν την άμυνά τους που τελικά οδήγησε στην καταστροφή του Δράμαλη. Πολλοί ιστορικοί, κινούμενοι από διάφορα αίτια, θέλησαν να παρουσιάσουν τη ραγδαία προέλαση του Δράμαλη σαν αδράνεια των Ρουμελιωτών αγωνιστών, εξυμνώντας τη δράση των Πελοπονησσίων αγωνιστών και μειώνοντας αντίστοιχα τους Ρουμελιώτες. Επηρεασμένοι ίσως από τις διαμάχες μεταξύ των αγωνιστών: διώξεις Ανδρούτσου, Καραϊσκάκη και λοιπών αγωνιστών.

Πέρασε ο Δράμαλης την ανατολική Ελλάδα και μπήκε στην Πελοπόννησο "προελάσας ακωλύτως", λέει ο Παπαρρηγόπουλος και "χωρίς να απαντήσουν καμία αντίσταση", γράφει ο Μέντελσον Μπαρτόλντυ. Το αντουφέκηγος το λέει ο Μακρυγιάννης, αλλά για τον Ισθμό, όπου δεν υπήρξε καμιά αντίσταση από τους Μοραίτες..

Τα γεγονότα όμως που είναι γνωστά και αναφέρονται από την ιστορία, αλλά και από άλλα άγνωστα στοιχεία, σκόρπια σε διάφορες ιστορικές πηγές, απομνημονεύματα, πιστοποιητικά και αιτήσεις αγωνιστών που βρίσκονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και στο Αρχείο Αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης, διαψεύδουν αυτούς τους ισχυρισμούς και αποδείχνουν εντελώς το αντίθετο. Στη Φθιώτιδα έγιναν πάνω από 30 μάχες (Αγάθωνας, Κλωνί, Σέλιανη, Διπόταμα, Πύργος, Φτέρη, Μαυρίλο, Γαρδίκι, Αλαμάνα, κτλ) την άνοιξη του 1822, με αποτέλεσμα να φθείρουν τη στρατιά του Δράμαλη και να τον αναγκάσουν να καθυστερήσει την κάθοδο του στο Μοριά για τέσσερις μήνες παραπάνω από ό,τι υπολόγιζε.

Αντί μέσα σε δυο μήνες  που δήλωνε στην αρχή της εκστρατείας, να έχει τελειώσει, η εκστρατεία του τελικά  καθυστέρησε τέσσερις μήνες, χάρη στην αντίσταση και τη μαχητικότητα των αγωνιστών της Ρούμελης.

Γι’ αυτό λέμε πως η ήττα του, η νίλα δηλαδή που υπέστη στα Δερβενάκια, άρχισε από τη Φθιώτιδα και ολοκληρώθηκε.